6 Lưu Ý Khi Làm Tờ Khai Phi Mậu Dịch: Mã Loại Hình & Thuế

🎙️ Listen to this article 23:39

Bạn đang băn khoăn về quy trình khai báo hàng hóa phi mậu dịch hoặc cách làm tờ khai hải quan là gì? Làm thế nào để điền tờ khai đúng loại hình và nắm rõ các quy định về thuế? Bài viết này sẽ giúp bạn giải đáp tất tần tật, từ định nghĩa cơ bản đến những lưu ý quan trọng về mã loại hình H11, H21 và các chính sách thuế hàng phi mậu dịch mới nhất, giúp bạn tự tin thông quan hàng hóa một cách suôn sẻ và tránh phát sinh chi phí hoặc rủi ro pháp lý.

Tờ khai Phi mậu dịch là gì và Khi nào bạn cần làm?

Tờ khai phi mậu dịch là một chứng từ hải quan quan trọng dùng để khai báo các lô hàng không nhằm mục đích thương mại, giúp cơ quan hải quan phân loại và áp dụng đúng các quy định về thủ tục hải quan và chính sách thuế.

Phi mậu dịch: “Không mua bán” – Hiểu rõ để không sai lầm

Hàng phi mậu dịch (Non-commercial goods) là các loại hàng hóa xuất nhập khẩu không nhằm mục đích thương mại, tức là không dùng để mua bán, trao đổi hoặc thu lợi nhuận. Loại hình này chủ yếu phục vụ nhu cầu cá nhân, biếu tặng, viện trợ, nghiên cứu, hoặc các mục đích phi kinh doanh khác. Hiểu rõ bản chất của hàng phi mậu dịch giúp bạn tránh nhầm lẫn với hàng thương mại thông thường và áp dụng đúng quy trình làm tờ khai phi mậu dịch.

“Khi nào phải gõ cửa Hải quan?” – Các trường hợp cần mở tờ khai phi mậu dịch

Bạn cần làm tờ khai phi mậu dịch khi lô hàng của bạn thuộc một trong các trường hợp sau:

Quà biếu, quà tặng: Từ các tổ chức, cá nhân ở nước ngoài gửi về Việt Nam và ngược lại.
Hàng mẫu không thanh toán: Dùng cho mục đích nghiên cứu, trưng bày, giới thiệu sản phẩm (không để bán).
Tài sản di chuyển: Đồ dùng cá nhân khi thay đổi nơi cư trú, công tác, định cư (đây là một dạng hàng phi mậu dịch cần khai báo).
Hành lý cá nhân: Vượt tiêu chuẩn miễn thuế của người xuất nhập cảnh.
Hàng viện trợ nhân đạo, viện trợ không hoàn lại: Hàng hóa cứu trợ, hỗ trợ từ các tổ chức quốc tế hoặc chính phủ.
Dụng cụ nghề nghiệp, phương tiện làm việc: Tạm nhập – tái xuất hoặc tạm xuất – tái nhập của cá nhân, tổ chức.
Hàng hóa của cơ quan đại diện ngoại giao, tổ chức quốc tế tại Việt Nam.
Hàng tham gia hội chợ, triển lãm: Đối với hàng tái xuất, tái nhập có thời hạn.

Để hiểu rõ hơn về các hình thức xuất nhập khẩu khác, bạn có thể tham khảo thêm về chính ngạch và tiểu ngạch.

6 Lưu ý vàng khi làm Tờ khai Phi mậu dịch: Mã Loại Hình & Thuế

Việc khai báo hàng phi mậu dịch đúng quy định là điều kiện tiên quyết để quá trình thông quan diễn ra suôn sẻ. AT Asia Co. Ltd đã tổng hợp 6 lưu ý quan trọng mà bạn không thể bỏ qua, đặc biệt là về mã loại hình và các quy định về thuế áp dụng đến tháng 4 năm 2026.

Lưu ý 1: Chọn đúng Mã loại hình – Bước đầu tiên “chuẩn chỉnh”

Mã loại hình xuất nhập khẩu đóng vai trò quan trọng trong việc xác định đúng thủ tục và nghĩa vụ thuế cho lô hàng phi mậu dịch. Bạn cần lưu ý các mã phổ biến sau, áp dụng cho khai báo VNACCS hàng phi mậu dịch:

H11: Mã nhập khẩu hàng khác (HPMD) – Dành cho hàng nhập khẩu phi mậu dịch.
H21: Mã xuất khẩu hàng khác (HPMD) – Dành cho hàng xuất khẩu phi mậu dịch.

Lưu ý quan trọng: Trong nhiều trường hợp, việc sử dụng sai mã loại hình H11 H21 có thể dẫn đến phát sinh chi phí hoặc bị xử phạt hành chính, gây chậm trễ trong việc thông quan hàng hóa phi mậu dịch. Luôn kiểm tra kỹ các quy định về mã loại hình để đảm bảo tuân thủ theo [luật hải quan] hiện hành.

Lưu ý 2: Hiểu rõ về Thuế – Tránh “tiền mất tật mang”

Không phải tất cả hàng phi mậu dịch đều được miễn thuế. Tùy thuộc vào giá trị, loại hàng hóa và mục đích sử dụng, bạn vẫn có thể phải nộp các loại thuế như thuế nhập khẩu, thuế GTGT (VAT), và thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB). Quy định về thuế đối với hàng phi mậu dịch có thể phức tạp, và bạn cần cập nhật [thông tư 38/2015/TT-BTC] (hoặc các văn bản sửa đổi, bổ sung) và các văn bản pháp luật liên quan khác.

Các trường hợp hàng phi mậu dịch được miễn thuế phổ biến (cập nhật đến tháng 4/2026):

Hàng hóa có trị giá hải quan từ 1.000.000 VNĐ trở xuống hoặc có số thuế phải nộp dưới 100.000 VNĐ (đối với hàng gửi qua dịch vụ chuyển phát nhanh).
Quà biếu, quà tặng trong định mức miễn thuế (ví dụ: dưới 2 triệu VNĐ cho một lần gửi cá nhân, hoặc theo quy định cụ thể tại Nghị định 134/2016/NĐ-CP).
Hàng viện trợ nhân đạo, quà của cơ quan ngoại giao.
Hàng mẫu có trị giá không vượt quá 50.000 VNĐ.

Ngay cả khi được miễn thuế nhập khẩu, hàng phi mậu dịch vẫn phải chịu thuế GTGT đầu vào nếu đáp ứng đủ các điều kiện như có tờ khai nhập khẩu, giấy nộp thuế GTGT, và các chứng từ liên quan khác. Bạn cần đặc biệt lưu ý đến các trường hợp được miễn thuế để đảm bảo việc kê khai chính xác, tránh các khoản phí không đáng có khi làm hồ sơ hải quan phi mậu dịch.

Lưu ý 3: Quy trình khai báo thực tế trên VNACCS/Giấy

Quy trình làm tờ khai phi mậu dịch hiện nay chủ yếu được khai báo trên hệ thống thông quan điện tử VNACCS/VCIS, đòi hỏi người khai phải có sự am hiểu nhất định về hệ thống VNACCS. Tuy nhiên, đối với cá nhân, đôi khi vẫn sử dụng tờ khai thủ công theo mẫu. Dù bạn chọn cách khai báo nào, các bước cơ bản dưới đây là bắt buộc để có cách khai tờ khai phi mậu dịch cá nhân hiệu quả:

Chuẩn bị hồ sơ hải quan: Tờ khai hải quan (điện tử hoặc thủ công), vận đơn (Bill of Lading/AWB), hóa đơn chiếu lệ (Proforma Invoice) hoặc hóa đơn phi thương mại (Non-commercial Invoice), packing list, và các chứng từ chứng minh mục đích phi mậu dịch (thư tặng, giấy chuyển công tác…).
Khai báo và đăng ký tờ khai: Nhập thông tin lên hệ thống VNACCS hoặc điền vào tờ khai thủ công. Đặc biệt lưu ý về trọng lượng, số kiện và danh sách hàng. Khai báo VNACCS hàng phi mậu dịch đòi hỏi sự chính xác cao.
Mở tờ khai hải quan: Sau khi khai báo, hệ thống sẽ trả về kết quả phân luồng (xanh, vàng, đỏ). Tùy thuộc vào phân luồng, bạn sẽ tiến hành các bước tiếp theo.
Kiểm tra và thông quan: Hải quan sẽ kiểm tra hồ sơ và hàng hóa (toàn bộ hàng phi mậu dịch đều phải kiểm tra thực tế). Sau khi hoàn tất nghĩa vụ thuế (nếu có), hàng sẽ được thông quan.

Lưu ý 4: Hồ sơ cần chuẩn bị “chuẩn bài” – Đừng để thiếu sót

Chuẩn bị một bộ hồ sơ đầy đủ và chính xác giúp quá trình thông quan nhanh chóng, tránh phát sinh chi phí hoặc chậm trễ. Hồ sơ hải quan phi mậu dịch đầy đủ theo quy định của [Quyết định 1473/2002/QĐ-TCHQ] (và các văn bản điều chỉnh) sẽ bao gồm:

Tờ khai hàng hóa xuất nhập khẩu phi mậu dịch (mẫu HQ/2015/NK hoặc HQ/2015/XK hoặc khai trên VNACCS).
Vận tải đơn (Bill of Lading/Airway Bill).
Hóa đơn phi thương mại (Non-commercial Invoice) hoặc Proforma Invoice (chỉ dùng cho mục đích khai báo, không thanh toán).
Phiếu đóng gói (Packing List).
Chứng từ chứng minh mục đích phi mậu dịch (thư tặng, thư xác nhận không thanh toán, giấy chuyển công tác, giấy mời hội chợ, quyết định viện trợ…), đây là những chứng từ quan trọng để chứng minh tính chất phi mậu dịch của hàng hóa.
Giấy phép nhập khẩu (nếu hàng thuộc diện quản lý, có điều kiện).
Giấy ủy quyền (nếu cá nhân/tổ chức ủy quyền cho đại lý hải quan).

Các chứng từ này không chỉ là yêu cầu bắt buộc mà còn là cơ sở để cơ quan hải quan xem xét, đánh giá và quyết định việc thông quan cho lô hàng của bạn. Đảm bảo chuẩn bị đầy đủ giúp bạn thực hiện [hướng dẫn làm tờ khai phi mậu dịch] một cách trôi chảy.

Lưu ý 5: Địa điểm và Đại lý – Ai sẽ giúp bạn?

Khi tiến hành thủ tục xuất nhập khẩu phi mậu dịch, việc biết rõ địa điểm làm thủ tục và khả năng sử dụng đại lý hải quan là rất quan trọng:

Địa điểm làm thủ tục: Các Chi cục Hải quan cửa khẩu nơi hàng hóa xuất hoặc nhập khẩu. Một số trường hợp có thể đăng ký tờ khai tại địa điểm khác theo quy định riêng. Bạn có thể tìm hiểu thêm về vận chuyển hàng quá cảnh qua các cửa khẩu này.
Đại lý hải quan: Nếu là cá nhân không có [mã số thuế] hoặc tổ chức chưa có kinh nghiệm trong việc tự mình làm [tờ khai phi mậu dịch], việc ủy quyền cho một đại lý hải quan uy tín là giải pháp tối ưu. Đại lý sẽ đứng tên trên tờ khai và chịu trách nhiệm pháp lý, đồng thời hỗ trợ bạn hoàn thành quy trình làm tờ khai phi mậu dịch một cách chuyên nghiệp. Chúng tôi tại AT Asia Co. Ltd cung cấp dịch vụ hải quan uy tín, giúp bạn giảm bớt gánh nặng thủ tục.

Lưu ý 6: Kiểm tra chuyên ngành – Vẫn có thể áp dụng!

Mặc dù là hàng phi mậu dịch, một số loại hàng hóa vẫn phải tuân thủ yêu cầu kiểm tra chuyên ngành theo quy định hiện hành, đặc biệt là các mặt hàng liên quan đến sức khỏe, an toàn. Tuy nhiên, có những trường hợp được miễn kiểm tra chuyên ngành theo quy định riêng (ví dụ: hàng dưới 1.000.000 VNĐ có thể được miễn).

Đặc biệt lưu ý: Hiện tại, có một số quy định về việc miễn kiểm tra chất lượng đối với hàng hóa không nhằm mục đích kinh doanh. Tuy nhiên, các Bộ ngành liên quan vẫn đang trong quá trình ban hành danh mục cụ thể và quy định về hàng phi mậu dịch sẽ tiếp tục được cập nhật. Do đó, cần kiểm tra kỹ quy định mới nhất từ Bộ, ngành quản lý chuyên ngành đối với từng loại hàng hóa cụ thể bạn đang nhập/xuất để đảm bảo tuân thủ. Ví dụ như kiểm tra ATTP (An toàn thực phẩm), kiểm dịch thực vật/động vật…

Nắm vững các quy định về [tờ khai phi mậu dịch] là chìa khóa để thông quan hàng hóa một cách hiệu quả và tránh được những rủi ro không đáng có. Từ việc hiểu rõ định nghĩa, trường hợp áp dụng, lựa chọn mã loại hình H11, H21 phù hợp đến việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và tuân thủ các quy định về thuế, kiểm tra chuyên ngành – mỗi lưu ý đều quan trọng giúp bạn tối ưu hóa quy trình. Đừng ngần ngại tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên nghiệp khi cần thiết. Chúng tôi tại AT Asia Co. Ltd, với kinh nghiệm về Dịch Vụ Vận Tải Đường Biển, vận tải đường hàng không, và dịch vụ hải quan, luôn sẵn sàng hỗ trợ bạn.

Nếu bạn thấy bài viết hữu ích, hãy chia sẻ ngay và theo dõi chúng tôi để cập nhật những kiến thức xuất nhập khẩu mới nhất!

Lưu ý: Thông tin trong bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo. Để có lời khuyên tốt nhất, vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi để được tư vấn cụ thể dựa trên nhu cầu thực tế của bạn.